M

Mars Sable: Μονοκατοικία στη Σέριφο ― 

Στη Σέριφο, οι Mold Architects κατασκεύασαν μία βραβευμένη μονοκατοικία όπου, σχεδιάζοντας, διερεύνησαν το πρόβλημα της ένταξης στο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο του νησιού, μέσα από τον χειρισμό των μορφών, των υλικών, του χρώματος και των φυτεύσεων.

Στις βραχώδεις πλαγιές του κυκλαδίτικου τοπίου, κυριαρχεί η εικόνα ενός πλέγματος από επιμήκεις μάντρες, τις ξερολιθιές, οι οποίες είχαν ως στόχο να συγκρατήσουν το πολύτιμο χώμα σε διαμορφωμένα επίπεδα (πεζούλες). Η κατοικία σχεδιάστηκε ως μία σύνθετη «πεζούλα» σε μια πλαγιά με έντονη κλίση. Η ξερολιθιά, εδώ, μετατρέπεται σε ένα συνθετικό εργαλείο που ορίζει τους κλειστούς χώρους, διαμορφώνει τις αυλές, προστατεύει από τους βοριάδες και καδράρει τη θέα, δημιουργώντας ένα σύμπλεγμα εσωτερικών και εξωτερικών χώρων, σε ακολουθία με τη φυσική ροή της πλαγιάς.

Η ένταξη του κτιρίου επιτυγχάνεται επίσης με την επιλογή του χρώματος: Το τοπίο της Σερίφου είναι άνυδρο, όπου κυριαρχούν οι κοκκινωπές αποχρώσεις των πετρωμάτων εξαιτίας της έντονης παρουσίας σιδηρομεταλλεύματος. Τα μεταλλικά δοκάρια IPE , τα σκιάστρα και όλα τα υπόλοιπα μεταλλικά στοιχεία της κατασκευής βάφτηκαν με διπλή ηλεκτροστατική βαφή της AkzoNobel ώστε να διασφαλιστεί η αντοχή στις δύσκολες συνθήκες (αέρας, αρμύρα, υγρασία) λόγω της εγγύτητας του έργου με τη θάλασσα. Επιλέχθηκε το υπερανθεκτικό χρώμα Mars Sable, της συλλογής χρωμάτων Futura. Η βαφή προσομοιάζει σε χρώμα και υφή με τη σκουριά, αίσθηση συνυφασμένη με τη μεταλλευτική ιστορία του νησιού, η οποία στηριζόταν για πολλά χρόνια στην εξόρυξη ακατέργαστου σιδηρομεταλλεύματος. Το χρώμα της AkzoNobel, με έμπνευση από το κατακόκκινο, βραχώδες τοπίο του πλανήτη Άρη, ήταν η ιδανική επιλογή για να ανταποκριθεί τόσο στις δύσκολες περιβαλλοντικές συνθήκες, όσο και για να συνδυαστεί με την τοπική πέτρα που κυριαρχεί στην υλικότητα του κτιρίου και στον τόπο μέσα από τον οποίο αυτή προέρχεται.

Με τη χρήση της ντόπιας πέτρας και του σιδήρου, η κατοικία ενσωματώνεται στην πλαγιά. Η λογική αυτή ενισχύεται με τη δημιουργία υπόσκαφων χώρων, στα δώματα των οποίων φυτρώνουν εδώδιμα φυτά. Αυτά, μαζί με τις ελιές, τις πικροδάφνες και τις βουκαμβίλιες που φυτεύονται στον περιβάλλοντα χώρο, συμβάλλουν στην οπτική συνέχεια του τοπίου.

Βαρύτητα δόθηκε στη δημιουργία ποικίλων ποιοτήτων στους εξωτερικούς χώρους, μια και η ζωή στο νησί συμβαίνει κατά κύριο λόγο στην ύπαιθρο. Διακρίνονται χωροι στεγασμένοι, περίκλειστοι και απάνεμοι, ενώ άλλοι ελεύθεροι, εκτεθειμενοι στον ήλιο και τον αέρα. Όλοι τους όμως επικοινωνούν μεταξύ τους συνθέτοντας την πορεία κατάβασης προς την θάλασσα.

Μία άλλη πραγματικότητα στην οποία έπρεπε να ανταποκριθεί ο σχεδιασμός της κατοικίας ήταν οι αυστηροί όροι δόμησης που επικρατούν στα νησιά των Κυκλάδων. Το ύψος των κτιρίων δεν πρέπει να υπερβαίνει τον έναν όροφο, είναι υποχρεωτική η ενοποίηση όλων των χώρων σε έναν συμπαγή όγκο, ενώ απαγορεύονται τα μεγάλα ανοίγματα και οι πρόβολοι.

Η σύνθεση των κλειστών χώρων εγινε και αυτή με γνώμονα την τυπολογία των παραδοσιακών κυκλαδίτικων κατοικιών (γνωστές ως κατοικιές), όπου χώροι μικρών διαστάσεων, συχνά ακανόνιστου σχήματος, παρατίθενται εν σειρα με δυνατότητα μεταγενέστερων προσθηκών.

Η μονοκατοικία, μεταξύ άλλων, έχει βραβευθεί ως «Καλύτερο πρώτο έργο νέου/ας αρχιτέκτονα για την περίοδο 2009-13» στα Βραβεία ΔΟΜΕΣ 2014, «Καλύτερο κτίριο κατοικίας για την περίοδο 2009-13» στα Βραβεία ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ 2014 και έχει προταθεί για το Βραβείο Mies van der Rohe 2015 και για το Βραβρίο Piranesi 2015.

Αρχιτέκτονες: MOLD ARCHITECTS/ Ηλιάνα Κερεστετζή

Χρώμα: Mars D2525 Sable, Futura Collection /  Κωδικός: YX355F

Στατική μελέτη: Παναγιώτης Πονηρίδης

Ηλεκτρομηχανολογική μελέτη: TEAM M-H

Κατασκευή: MOLD/architects

Βιοκλιματική μελέτη: LYSIS

Ενεργειακή μελέτη: ΤΕΑΜ Μ-Η

Ακουστική μελέτη: ABAS A.E

Μελέτη φωτισμού: IFI group

Επιφάνεια οικοπέδου: 6.000m²

Συνολική επιφάνεια :300m²

Χρόνος μελέτης: 2012

Χρόνος αποπεράτωσης: 2013