M

Εξοχική Κατοικία στην Σύμη ― 

Η πολυχρωμία χαρακτηρίζει, παραδοσιακά, την αρχιτεκτονική των Δωδεκανήσων: στους νησιωτικούς οικισμούς, τα έντονα χρώματα ήταν ο τρόπος να αναγνωρίζουν από μακριά οι ναυτικοί τα σπίτια τους, όταν επέστρεφαν μετά από πολύήμερα ταξίδια.Σκαρφαλωμένη στο βουνό της Σύμης, στα όρια του χωριού, με θέα προς τον κόλπο του Γιαλού, τα παράλια της Τουρκίας και το νησάκι Νύμος, βρίσκεται η θερινή κατοικία μιας τετραμελούς οικογένειας που κατοικεί μόνιμα στο εξωτερικό, σχεδιασμένη από τους De-ar Architects, Χριστίνα Γρυμπογιάννη και Γιάννη Αυλωνίτη.

Η μέθοδος σύνθεσης των χρωμάτων που χρησιμοποίησαν οι αρχιτέκτονες, στηρίζεται στις έντονες αντιθέσεις που δημιουργούν μεταξύ τους τα συμπληρωματικά χρώματα, και συμπληρώνει μια πλούσια παλέτα φυσικών υλικών.
Έχοντας επιλέξει, εδώ και χρόνια τη Σύμη ως μόνιμο προορισμό διακοπών, το ζευγάρι των ιδιοκτητών αγόρασε ένα παλιό φουρνόσπιτο που γειτνίαζε με τον περιβάλλοντα χώρο της μικρής κατοικίας τους, καθώς και μια πολύ στενή λωρίδα γης μεταξύ του φουρνόσπιτου και της δημόσιας σκάλας-δρόμου, προκειμένου να προσθέσει έναν ανεξάρτητο χώρο διαμονής για τα δύο παιδιά τους.
Η νέα κατοικία καταλαμβάνει το παλιό φουρνόσπιτο, ενώ επεκτείνεται στον περιβάλλοντα χώρο της υπάρχουσας κατοικίας, αλλά και στο μεγαλύτερο μέρος του νέου, μικρού, στενόμακρου οικοπέδου. Η προσθήκη σχεδιάστηκε με σεβασμό στην κλίμακα του παραδοσιακού οικισμού, διατηρώντας τις τοπικές αναλογίες των ανοιγμάτων. Νέα και παλιά κατοικία, συνολικής επιφάνειας 85 τ.μ., μένουν σε απόσταση και συνδιαλέγονται μέσω του υπαίθριου χώρου. Μαζί με το λιθόκτιστο ψηλό μαντρότοιχο του πάνω δρόμου, αγκαλιάζουν τον υπαίθριο χώρο, που γίνεται κλειστός και ιδιωτικός, στο μεγαλύτερο, με κύριο άνοιγμα προς την απίστευτη θέα.

Ο εσωτερικός χώρος, ακολουθώντας το ανάγλυφο του εδάφους, διαμορφώνεται σε διαφορετικές στάθμες και ανοίγεται στα δύο επίπεδα του προστατευμένου υπαίθριου χώρου. Στα δύο αυτά επίπεδα, μεταξύ της παλιάς και νέας κατοικίας, δημιουργήθηκαν δύο πλακόστρωτες αυλές με παρτέρια και δέντρα. Στο χαμηλότερο επίπεδο, διαμορφώνεται το καθιστικό σε μια χτιστή γωνιά. Στο επάνω επίπεδο, όπου ανοίγονται οι κουζίνες του παλιού και νέου σπιτιού, δημιουργείται μια γωνιά υπαίθριου μαγειρέματος. Οι πολλαπλές προσβάσεις προς τον υπαίθριο χώρο – αυλές και δώματα – δημιουργούν ένα παιχνίδι διαφορετικών επιπέδων του εσωτερικού με τον εξωτερικό χώρο.

Στο εσωτερικό, η επιλογή και ο συνδυασμός των υλικών έγινε με ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο. Στα λουτρά, πατητές τσιμεντοκονίες συνδυάζονται με χειροποίητες ψηφίδες και χειροποίητους χρωματιστούς νιπτήρες. Στα δάπεδα, η πατητή τσιμεντοκονία εντείνει την πλαστικότητα της εναλλαγής επιπέδων και συνδυάζεται με τη ντόπια συμιακή πέτρα και τα πλακάκια στην απόχρωση του πηλού. Οι ξύλινες κατασκευές είναι προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες γωνιές του σπιτιού, με αναφορές στη δωδεκανησιακή παράδοση.

Έντονα χρώματα εναλλάσσονται με σημειακές θερμές πινελιές, προσδίδοντας στους χώρους διαφορετική ταυτότητα. Για τις επιφάνειες των εξωτερικών και εσωτερικών τοίχων του κτιρίου οι αρχιτέκτονες επέλεξαν χρώματα της γης και του ουρανού με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε μαύρο και χαμηλότερη τονικότητα, ενώ για τα υπόλοιπα στοιχεία που συνθέτουν τις όψεις του κτιρίου, επέλεξαν συμπληρωματικά χρώματα με υψηλότερη τονικότητα, πιο ανοιχτά η πιο σκούρα, με χαρακτηριστική χρωματική ένταση που μέσω της αντίθεσης δημιουργούν φως. Στους σχετικά μικρούς εσωτερικούς χώρους, χρησιμοποιήθηκαν επίσης συμπληρωματικά χρώματα, που και εδώ φωτίζουν τους χώρους ενισχύοντας το σχετικά περιορισμένο φυσικό φως από τα «γοητευτικά» χαμηλά κουφώματα.

Ο χειροποίητος χαρακτήρας του έργου ενισχύεται και από τον τρόπο κατασκευής, καθώς το βραχώδες υπόβαθρο αποτέλεσε δομικό στοιχείο τόσο του εσωτερικού όσο και του υπαίθριου χώρου. Πολλά υλικά βρέθηκαν και τοπoθετήθηκαν “in situ” διαμορφώνοντας ξεχωριστές λεπτομέρειες. Οι αρχιτέκτονες συνεργάστηκαν καταρχάς με ντόπιους τεχνίτες για την ολοκλήρωση των βασικών οικοδομικών εργασιών, ενώ στη συνέχεια σε συνεργασία με άλλους έμπειρους τεχνίτες από τη Νάξο αλλά και με τη βοήθεια της ίδιας της ιδιοκτήτριας, οδηγήθηκαν στην ολοκλήρωση αυτού του έργου που αποπνέει μοναδική ατμόσφαιρα.