M

Black is Dark White: Οι ArchitectScripta εξερευνούν τις εντυπώσεις του χρώματος στον ψηφιακό σχεδιασμό. ― 

Οι ArchitectScripta είναι διεπιστημονική ομάδα με ιδρυτές τη Νεφέλη Χατζημηνά και τον Νίκο Παπαβασιλείου. Έχουν χτισμένο έργο στην Αθήνα και τη Νέα Υόρκη. Η ομάδα οργανώνει διεθνή εργαστήρια Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού Αιχμής, ως μέρος επιστημονικής έρευνας εν εξελίξει: Τα εργαστήρια εισάγουν τους συμμετέχοντες στις πιο πρόσφατες μορφολογικές αναζητήσεις της Αρχιτεκτονικής και της Τέχνης, μέσα από την απόκτηση δεξιοτήτων σχεδιασμού και παραγωγής. Στο θερινό εργαστήριο του 2019, το οποίο είχε ως τίτλο «Black is Dark White», οι ArchitectScripta έθεσαν το ερώτημα κατά πόσο η μελέτη και η επεξεργασία του χρώματος παραμένει αναγκαία στα σύγχρονα ψηφιακά περιβάλλοντα σχεδιασμού και κατασκευής. Στο εργαστήριο συμμετείχαν φοιτητές αρχιτεκτονικής, που χρησιμοποίησαν κυρίως τα σχεδιαστικά προγράμματα AutoDesk MAYA και Rhino GRASSHOPPER.

Ο Άρης Γραμματάς, στη μελέτη του με τίτλο «Αντανακλάσεις και Διαθλάσεις», χρησιμοποίησε μία μονοχρωματική αρχιτεκτονική με διαφορετικά επίπεδα ανακλαστικότητας, για να διερευνήσει τι εμφανιζόταν ως πραγματικό και τι ως τεχνητό. Η μελέτη έγινε για έναν μαύρο μεταλλικό σκελετό, ο οποίος θα περιείχε ένα «άχρωμο στοιχείο», και τεκμηρίωσε τις μορφολογικές ιδιότητες διαφορετικών συνδυασμών. Η ακριβής τοποθεσία, αλλά και η υλικότητα, γρήγορα φάνηκε ότι δεν είχαν ιδιαίτερη σημασία: το μαύρο χρώμα, το οποίο ήταν κυρίως μη-ανακλαστικό, απλώς έκανε τα στοιχεία του σκελετού να μοιάζουν λεπτότερα. Αυτή η εντύπωση πολλαπλασιάστηκε μέσα από τις οπτικές παραμορφώσεις τις οποίες προκαλούσαν οι κοίλες και κυρτές επιφάνειες του – έντονα ανακλαστικού – «άχρωμου στοιχείου»: Οι μαύρες γραμμές έγιναν εντελώς ρευστές, και το απλά δομημένο σύνολο απέκτησε έντονη οπτική πολυπλοκότητα.

Η Elena Schenavsky είχε ως αφετηρία της έρευνάς της τη μελέτη του Ka Yee Shum, The Celebration of Fleur de Sel, η οποία εξερευνά τις γενετικές ιδιότητες μιας αρχιτεκτονικής η οποία ενσωματώνει τις υλικές, χρωματικές και χωρικές ιδιότητες της κρυσταλλογραφίας των αλάτων. Η Schenavsky σχεδίασε ένα σύστημα από σφαιρικούς σχηματισμούς και μελέτησε τη διάδρασή τους, με περιβάλλον έναν κλασικό ναό. Οι σφαίρες είχαν συνεχείς ή ασυνεχείς επιφάνειες, ανακλαστικές ή διαφανείς παραλλαγές της ίδιας γεωμετρίας, μονοχρωματικές και πολύχρωμες εκδοχές.

Η Ελισάβετ Κολλινιάτη είδε την αρχιτεκτονική ως ένδυμα γύρω από ένα ανθρώπινο σώμα, και δοκίμασε χρωματικές παραλλαγές για να τονίσει τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους μαλακά ή σκληρά υλικά αντιδρούν στη δυναμική κίνηση. Ξεκινώντας με μία μονοχρωματική παλέτα και με γραφικά στοιχεία, όπως κουκκίδες ή παύλες, τα οποία ανταποκρίνονταν σε διαφορετικούς βαθμούς ακαμψίας, συνέχισε σχεδιάζοντας δύο παραλλαγές με χρώμα και μελέτησε τους βαθμούς της οπτικής τους έντασης. Στην πρώτη παραλλαγή, οι κουκκίδες, οι οποίες τοποθετούνταν πιο κοντά στο σώμα και στη γεωμετρία του, έγιναν λευκές και ανταποκρίνονταν σε πιο εύκαμπτο υλικό, ενώ οι παύλες, που βρίσκονταν σε μεγαλύτερη απόσταση, και είχαν μεγαλύτερη ακαμψία, απέκτησαν βαθιά κόκκινη απόχρωση. Στη δεύτερη παραλλαγή, οι δύο όψεις της κάθε παύλας, είχαν διαφορετικό χρώμα. Η χωρική εντύπωση έγινε ακόμα πιο έντονη μέσα από ένα τρίτο, διαφανές, ανακλαστικό και άχρωμο στοιχείο με στοιχεία μάζας, το οποίο συγκρατούσε το «ένδυμα».

Οι σύνθετες γεωμετρίες και τα εργαλεία ψηφιακής κατασκευής δείχνουν προς την αρχιτεκτονική του μέλλοντος αλλά, ταυτοχρόνως, στρέφουν την προσοχή μας και σε αυτά που γνωρίζουμε για τις αρχιτεκτονικές του παρελθόντος. Στοιχεία της μορφής, όπως το χρώμα, το σχήμα, η υφή ή η ανακλαστικότητα, παραμένουν σημαντικά στην αντίληψή μας σε όλες τις περιπτώσεις.