M

Veles e Vents: Άνεμος και θάλασσα ― 

Το κεντρικό κτίριο του America’s Cup, «Veles e Vents» στη Βαλένθια, σχεδιασμένο από τους David Chipperfield Architects και τους Fermín Vázquez Arquitectos, έγινε μαζί με το συνοδευτικό του πάρκο το επίκεντρο της σημαντικής αυτής ιστιοπλοϊκής διοργάνωσης το 2007: Ο σημαντικότερος αγώνας ανοιχτής θάλασσας, εκείνη τη χρονιά, έλαβε μέρος στην Ευρώπη για πρώτη φορά μετά από 150 χρόνια. Παίρνοντας το όνομά του από ένα έργο του φημισμένου τοπικού ποιητή Ausiàs March, το κτίριο, που βρίσκεται πάνω στο θαλάσσιο μέτωπο, μοιάζει να επιπλέει, σαν να το έχει φυσήξει ο θαλασσινός αέρας. Για την εξαιρετική σχεδιαστική του ποιότητα και την αστική του διάσταση, το Veles e Vents ανακηρύχθηκε φιναλίστ στα Βραβεία Mies van der Rohe το 2007.

Το κτίριο ολοκληρώθηκε μόλις έντεκα μήνες μετά από τον σχετικό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του 2005 και, μαζί με το πάρκο του, ήταν έτοιμο για να υποδεχθεί τις προκριματικές regattas, που έγιναν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2006. Ως κεντρικό στοιχείο της αναμόρφωσης του βιομηχανικού λιμένα της Βαλένθα, το Veles e Vents έγινε βάση για όλες τις ομάδες και τους χορηγούς του America’s Cup και επίσης λειτούργησε ως εγκατάσταση από την οποία το κοινό θα μπορούσε να παρακολουθήσει τον αγώνα.

Το κτίριο χρησιμοποιεί λίγα υλικά: Χάλυβας βαμμένος λευκός επενδύει τις ακμές του τσιμεντένιου σκελετού, η οροφή επενδύεται με λευκά πάνελ που ενσωματώνουν γραμμικά φωτιστικά σε υποχώρηση, τα εξωτερικά δάπεδα είναι deck από μασίφ ξυλεία ενώ τα εσωτερικά είναι λευκά εποξειδικά. Απλή επίπλωση σε φωτεινά, έντονα χρώματα αναδεικνύει την κυρίαρχη λευκότητα του κτιρίου και ξεχωρίζει τις επιμέρους περιοχές του εσωτερικού. Λόγω της γειτνίασης με το νερό και της έκθεσης στο αλάτι του θαλασσινού αέρα, όλα τα μεταλλικά στοιχεία του κτιρίου έπρεπε να προστατεύονται με χρώμα. Τα κουφώματα στις πόρτες και τα παράθυρα βάφτηκαν με την πούδρα Gobi Metallisé της Interpon, μία υπόλευκη ματ μεταλλική πούδρα που δίνει την εντύπωση κονιορτοποιημένου αλουμινίου.

Διαδοχικές πλατφόρμες θέασης εκτείνονται από το κτίριο προς το λιμάνι, βλέποντας πάνω από ένα νέο κανάλι που συνδέει τον λιμένα με τις πίστες του αγώνα ανοιχτής θάλασσας. Στα βόρεια, το πάρκο συνδέει την πόλη με το νέο θαλάσσιο μέτωπο. Το τετραώροφο κτίριο με σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα αποτελείται από διαδοχικά οριζόντια επίπεδα τα οποία προσφέρουν σκίαση και ανεμπόδιστη θέα προς τη θάλασσα. Μεγάλοι πρόβολοι – έως και 15m – μετατρέπονται σε ανοιχτές πλατφόρμες που περιβάλλουν κάθε όροφο. Οι ανοιχτοί χώροι καταλαμβάνουν περισσότερο από το μισό της επιφάνειας του κτιρίου και συνδέονται άμεσα με το νέο πάρκο, κάτω από το οποίο κατασκευάστηκε ένας εκτεταμένος χώρος στάθμευσης.

Το ισόγειο του κτιρίου λειτουργεί ως χώρος υποδοχής, φιλοξενώντας υπηρεσίες VIP καθώς και εστιατόριο – bar με θέα το κανάλι. Ο πρώτος όροφος είναι ανοιχτός στο κοινό με εμπορικές χρήσεις, ένα δεύτερο bar και μία μεγάλη πλατφόρμα θέασης η οποία συνδέεται άμεσα με το πάρκο μέσω ράμπας. Ο δεύτερος και ο τρίτος όροφος φιλοξενούν υπηρεσίες VIP – το Foredeck Club, ένα εστιατόριο, κέντρο ευεξίας και σαλόνια των διοργανωτών και των χορηγών.

Η ιδέα ενός μοντέρνου παραθαλάσσιου κτιρίου που αντλεί την εκφραστική του δύναμη μέσα από αιωρούμενες πλάκες, δεν είναι νέα στην περιοχή της Μεσογείου:  Στην άλλη άκρη της θάλασσας, στον Πειραιά, το παροπλισμένο Πνευματικό Κέντρο, το οποίο κάποτε βρισκόταν ακριβώς πάνω στο νερό, είναι ένας μακρινός συγγενής από τη δεκαετία του ’70 που μοιάζει εκπληκτικά με το Veles e Vents. Περιμένοντας την αναβίωσή του, μπορεί να έχει ένα εξαιρετικό σημείο αναφοράς στη νεότερη ενσάρκωσή του, στη Βαλένθια.