M

Θραύσματα του τοπίου: Κατοικία στις Αχλαδιές ― 

Η εξοχική κατοικία στις Αχλαδιές, σχεδιασμένη από τη Λυδία Ξυνογαλά, χρησιμοποιεί τον θρυμματισμό και την ανασύσταση του τοπίου ως γενέτειρα της μορφής και της υλικότητας. Τα χρώματα και οι υφές της Σκιάθου επιλέγονται, διαλύονται και μετασχηματίζονται σε έναν μηχανισμό θέασης που εντείνει τις εντυπώσεις του περιβάλλοντος. Στην παραθαλάσσια τοποθεσία, που είναι φυτεμένη με πεύκα, η αρχιτέκτονας χρησιμοποιεί φυσικά υλικά, όπως η πέτρα και το ανεπίχριστο μπετόν, τα οποία συμπληρώνονται από επιχρισμένους τοίχους στην απόχρωση του χώματος της περιοχής, ένα εντυπωσιακό πράσινο μωσαϊκό δάπεδο που καλύπτει ολόκληρη την επιφάνεια, καθώς και από έντονες πινελιές από βαθύ μπλε σε έργα τέχνης και ένα διακριτικό, λείο ματ πράσινο-γκρι στα πάρα πολύ λεπτά συρόμενα κουφώματα, μια επιλογή που συνδυάζει όλα τα χρώματα του τοπίου και της αρχιτεκτονικής σε μία μοναδική, ενοποιητική απόχρωση.

Η κατοικία, που χτίστηκε σε επικλινές τριγωνικό οικόπεδο, σχεδιάστηκε ως παράθεση διαδοχικών δωματίων. Αναλημματικοί τοίχοι, κοινοί στο Μεσογειακό τοπίο, συγκρατούν το έδαφος περιέχοντας την οικιακή ζωή. Όγκοι σε διαφορετικά ύψη ακολουθούν το ανάγλυφο και περικλείουν ο καθένας από μία διαφορετική λειτουργία.

Η είσοδος στο οικόπεδο γίνεται από την πάνω πλευρά του, όπου μία σκάλα συνεχίζει την πλαγιά στο εσωτερικό της κατοικίας, αποκαλύπτοντας τη θέα. Η διάρθρωση των χώρων δεν γίνεται εύκολα αντιληπτή από το εξωτερικό:  Στην ανατολική και δυτική πλευρά, το οικόπεδο οριοθετείται από έναν χωματόδρομο και από γειτονικά κτίρια, οπότε αυτές οι όψεις μένουν τυφλές, χωρίς ανοίγματα, ώστε να προστατεύουν την ιδιωτικότητα των κατοίκων και να μεγιστοποιούν τη θέα προς τη θάλασσα.

Οι χώροι διαβίωσης τοποθετούνται στο κέντρο, με τα υπνοδωμάτια στις πλευρές, αποφεύγοντας τη χρήση διαδρόμων. Οι κάτοικοι ζουν μαζί και χωριστά, πάρα πολύ κοντά μεταξύ τους. Τα δωμάτια έχουν νότιο προσανατολισμό, με θέα προς τις αλλαγές των εντυπώσεων της θάλασσας που καδράρεται μέσα από το σχήμα του χώρου. Ένα μόνο μικρότερο δωμάτιο είναι βορινό, που ανοίγεται προς την πλαγιά. Συρόμενες πόρτες κρύβονται μέσα στους διπλούς μπετονένιους τοίχους, σκηνοθετώντας τα περάσματα από τον έναν χώρο στον άλλο. Αυτή η «διακοπή» τονίζεται με γκρίζο μάρμαρο που ντύνει τα κατώφλια. Ο θαλασσινός αέρας περνά ανάμεσα από τους διαμπερείς τεμαχισμένους όγκους, ενώ κάθε αυλή έχει απόλυτη ιδιωτικότητα, παρά την κοντινή γειτνίαση των δωματίων.

Η ιδέα της θραυσματικότητας αναπτύσσεται στην παρατακτική, προσθετική διάρθρωση των χώρων, στα αδρανή που διακρίνονται μέσα στη μάζα των τοίχων από γυμνό μπετόν και στο πράσινο μωσαϊκό του δαπέδου, καθώς και στις οροφές που καλύπτονται με χαλίκι και φυτά. Στο εσωτερικό, οι διαχωριστικοί τοίχοι αποκτούν διπλή λειτουργία, περιλαμβάνοντας γραφεία, έναν νιπτήρα, ράφια και μικρούς χώρους για την έκθεση έργων τέχνης που σκάβονται μέσα από τη μάζα τους. Έπιπλα ειδικά σχεδιασμένα για την κατοικία τοποθετούνται στον κεντρικό άξονα, σε μια δυναμική παράθεση. Χειροποίητα πλακίδια επενδύουν τμήματα των τοίχων, αναπαριστώντας τοπικά υφαντά που βρίσκονται σε παλιά βιβλία. Τα υλικά που χρησιμοποιούνται είναι συνηθισμένα στα παλιά σπίτια της Ελλάδας: Μωσαϊκό δάπεδο, μαρμάρινες επενδύσεις και επίχρισμα. Αυτή η οικεία υλικότητα χρησιμοποιείται σε χώρους, μορφές και συνδυασμούς που όμως περιέχουν, διαρκώς, το στοιχείο του απρόβλεπτου.

 

Αρχιτεκτονική: Λυδία Ξυνογαλά, Alos 

Φωτογράφηση: Γιώργης Γερόλυμπος